рдордиेंрдж्рд░рдЧрдв़–рдЪिрд░рдоिрд░ी–рднрд░рддрдкुрд░/RTI рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд░ाрдЬрдХुрдоाрд░ рдоिрд╢्рд░ा рдиे рдХрд▓ेрдХ्рдЯрд░ рдХो рдЬрдирджрд░्рд╢рди рдоें рд╕рдирд╕рдиीрдЦेрдЬ рд╢िрдХाрдпрдд рд╕ौंрдкрддे рд╣ुрдП рдЫрдд्рддीрд╕рдЧрдв़ рдХे рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рд╢्рдпाрдо рдмिрд╣ाрд░ी рдЬाрдпрд╕рд╡ाрд▓ рдкрд░ рд╢ाрд╕рдХीрдп рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рд░ाрд╢ि рдХो рдиिрдЬी рдЕрдиुрдХंрдкा рдлंрдб рдХी рддрд░рд╣ рдмांрдЯрдиे рдХा рдЧंрднीрд░ рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рд╣ै। рдоिрд╢्рд░ा рдХा рдЖрд░ोрдк рд╣ै рдХि рдоंрдд्рд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкाрдд्рд░ рд▓ोрдЧों, рдЕрдкрдиे рд░ाрдЬрдиीрддिрдХ рд╢ुрднрдЪिंрддрдХों рдФрд░ рдХрд░ीрдмी рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рдиिрдпрдоों рдХो рддाрдХ рдкрд░ рд░рдЦрдХрд░ рдЕрдиुрджाрди рджिрд▓ाрдпा рдЧрдпा, рдЬिрд╕рд╕े рд╢ाрд╕рди рдХो рд▓ाрдЦों рд░ुрдкрдпे рдХी рд╕ीрдзी рдЖрд░्рдеिрдХ рдХ्рд╖рддि рд╣ुрдИ рд╣ै।
RTI рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░, рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рдХी рд░ाрд╢ि рдХा рд╡िрддрд░рдг рдиिрдпрдоों рдХे рдмрдЬाрдп “рд╕िрдлाрд░िрд╢ рддंрдд्рд░” рдХे рдЖрдзाрд░ рдкрд░ рдХिрдпा рдЧрдпा। рдоंрдд्рд░ी рдХे рдХрд░ीрдмी рд▓ोрдЧ рд╕्рд╡рдпं рдХрд▓ेрдХ्рдЯрд░ рдХाрд░्рдпाрд▓рдп рдоें рдЙрдкрд╕्рдеिрдд рд╣ोрдХрд░ рдЪेрдХ рдк्рд░ाрдк्рдд рдХрд░рддे рд╣ैं рдФрд░ рд▓ाрднाрд░्рдеिрдпों рдХे рдШрд░ рддрдХ рдкрд╣ुंрдЪाрддे рд╣ैं। рдмрджрд▓े рдоें рдЙрдкрдХृрдд рд╣ोрдиे рдХा рдЦेрд▓ рдЪрд▓рддा рд╣ै। рдЗрддрдиा рд╣ी рдирд╣ीं, рдЗрд╕ рдкूрд░ी рдк्рд░рдХ्рд░िрдпा рдХो рдлोрдЯो рдЦिंрдЪрд╡ाрдХрд░ рд╕ोрд╢рд▓ рдоीрдбिрдпा рдкрд░ рдк्рд░рдЪाрд░िрдд рдХिрдпा рдЬाрддा рд╣ै, рдЬрдмрдХि рдиिрдпрдо рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдХोрдИ рднी рдЬрдирдк्рд░рддिрдиिрдзि рдпा рдЙрд╕рдХा рдк्рд░рддिрдиिрдзि рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рд░ाрд╢ि рд╡िрддрд░िрдд рдирд╣ीं рдХрд░ рд╕рдХрддा।
RTI рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рд╢्рд░ी рдоिрд╢्рд░ा рдХा рдХрд╣рдиा рд╣ै рдХि рдпрджि рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдоंрдд्рд░ी рдж्рд╡ाрд░ा рдЕрдкाрдд्рд░ рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХे рд▓िрдП рднुрдЧрддाрди рдХी рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рдирд╣ीं рдХी рдЬाрддी, рддो рдпрд╣ рд░ाрд╢ि рдЬाрд░ी рд╣ी рдирд╣ीं рд╣ोрддी। рд╕्рдкрд╖्рдЯ рд╣ै рдХि рдЕрдиुрд╢ंрд╕ा рд╣ी рдЕрдиिрдпрдоिрдд рднुрдЧрддाрди рдХी рдЬрдб़ рд╣ै рдФрд░ рдЗрд╕ी рдХाрд░рдг рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рд▓ाрдЦों рд░ुрдкрдпे рдХा рдиुрдХрд╕ाрди рд╣ुрдЖ рд╣ै।
RTI рдХे рддрд╣рдд рдк्рд░ाрдк्рдд рджрд╕्рддाрд╡ेрдЬों рдХा рд╣рд╡ाрд▓ा рджेрддे рд╣ुрдП рдоिрд╢्рд░ा рдиे рдЖрд░ोрдк рд▓рдЧाрдпा рдХि рд╡िрдд्рддीрдп рд╡рд░्рд╖ 2023-24 рдФрд░ 2024-25 рдоें рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рд╡िрддрд░рдг рдоें рдЧंрднीрд░ рдЧрдб़рдмрдб़िрдпां рд╣ुрдИ рд╣ैं। рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рдЬैрд╕े рд╕ंрд╡ेрджрдирд╢ीрд▓ рдорджों рдоें рдРрд╕े рд▓ोрдЧों рдХो рд░ाрд╢ि рджी рдЧрдИ рдЬिрдирдХा рди рддो рд╢िрдХ्рд╖ा рд╕े рдХोрдИ рд╕ंрдмंрдз рд╣ै рдФрд░ рди рд╣ी рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рд╕ंрдХрдЯ рд╕े। рдХрдИ рдЕрдд्рдпंрдд рд╡ृрдж्рдз рдФрд░ рдЕрд╢िрдХ्рд╖िрдд рд╡्рдпрдХ्рддिрдпों рдХो рд╢िрдХ्рд╖ा рдХे рдиाрдо рдкрд░ ₹20-20 рд╣рдЬाрд░ рджिрдП рдЧрдП, рдЬрдмрдХि рдоंрдд्рд░ी рдХे рдХрд░ीрдмी рд▓ोрдЧों рдХो рд╢िрдХ्рд╖ा рдФрд░ рд╕्рд╡ाрд╕्рде्рдп рджोрдиों рд╢ीрд░्рд╖ों рдоें ₹20 рд╣рдЬाрд░ рд╕े ₹25 рд╣рдЬाрд░ рддрдХ рдХी рд░ाрд╢ि рджिрд▓ाрдИ рдЧрдИ।
рд╢िрдХाрдпрдд рдоें рдпрд╣ рднी рдЪौंрдХाрдиे рд╡ाрд▓ा рдЦुрд▓ाрд╕ा рдХिрдпा рдЧрдпा рд╣ै рдХि ₹1 рд▓ाрдЦ рд╕े рдЕрдзिрдХ рдоाрд╕िрдХ рд╡ेрддрди рдкाрдиे рд╡ाрд▓े рдПрд╕рдИрд╕ीрдПрд▓ рдХрд░्рдордЪाрд░िрдпों рдХो рднी рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рджिрдпा рдЧрдпा। рдЗрддрдиा рд╣ी рдирд╣ीं, рдХुрдЫ рдоाрдорд▓ों рдоें рдПрдХ рд╣ी рдкрд░िрд╡ाрд░ рдХे рдкांрдЪ рд╕рджрд╕्рдпों рдХो рдПрдХ рд╕ाрде рдмीрдоाрд░ рджрд░्рд╢ाрдХрд░ рдк्рд░рдд्рдпेрдХ рдХो ₹25-25 рд╣рдЬाрд░ рдХी рд░ाрд╢ि рдЬाрд░ी рдХрд░ рджी рдЧрдИ। рд╕рд╡ाрд▓ рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХ्рдпा рдкूрд░ा рдкрд░िрд╡ाрд░ рдПрдХ рд╕ाрде рдмीрдоाрд░ рдкрдб़ा рдпा рдлिрд░ рдХाрдЧрдЬों рдкрд░ рдмीрдоाрд░ी рдХा рдХाрд░ोрдмाрд░ рдЪрд▓ाрдпा рдЧрдпा?
RTI рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдиे рдЗрд╕े рд╕ीрдзा-рд╕ीрдзा рд╡िрдд्рддीрдп рдЕрдиिрдпрдоिрддрддा рдФрд░ рдЖрдкрд░ाрдзिрдХ рдХृрдд्рдп рдХрд░ाрд░ рджेрддे рд╣ुрдП рдХрд╣ा рдХि рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рдХोрдИ рдоंрдд्рд░ी рдпा рдЬрдирдк्рд░рддिрдиिрдзि рдХी рдЬेрдм рд╕े рджिрдпा рдЬाрдиे рд╡ाрд▓ा рдзрди рдирд╣ीं рд╣ै, рдмрд▓्рдХि рдпрд╣ рд░ाрдЬ्рдп рд╕рд░рдХाрд░ рдХा рд╕ाрд░्рд╡рдЬрдиिрдХ рдзрди рд╣ै। рдиिрдпрдоों рдХे рдЕрдиुрд╕ाрд░ рдЕрдиुрджाрди рджेрдиे рд╕े рдкрд╣рд▓े рд▓ाрднाрд░्рдеी рдХी рдкाрдд्рд░рддा, рдЙрдж्рджेрд╢्рдп, рдЕрдзिрдХрддрдо рд╕ीрдоा рдФрд░ рдЙрдкрдпोрдЧिрддा рдк्рд░рдоाрдг рдкрдд्рд░ рдЕрдиिрд╡ाрд░्рдп рд╣ोрддा рд╣ै। рдЗрди рд╢рд░्рддों рдХी рдЕрдирджेрдЦी рдХрд░ рдЕрдиुрджाрди рджेрдиा рднाрд░рдд рдХे рд╕ंрд╡िрдзाрди рдХे рдЕрдиुрдЪ्рдЫेрдж 266(3) рдХा рдЦुрд▓ा рдЙрд▓्рд▓ंрдШрди рд╣ै।
рдоिрд╢्рд░ा рдиे рдХрд▓ेрдХ्рдЯрд░ рд╕े рдоांрдЧ рдХी рд╣ै рдХि рд╡рд░्рд╖ 2023-24 рдФрд░ 2024-25 рдоें рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рдкाрдиे рд╡ाрд▓े рд╕рднी рд▓ाрднाрд░्рдеिрдпों рдХी рдЖрдзाрд░ рд╕े рдЙрдо्рд░ рдХी рдкुрд╖्рдЯि, рдЕрдиुрджाрди рдХे рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рдХी рднौрддिрдХ рдЬांрдЪ рддрдеा рдмैंрдХ рдЦाрддों рдХी рд╡िрд╕्рддृрдд рдЬांрдЪ рдХрд░ाрдИ рдЬाрдП, рддाрдХि рдпрд╣ рд╕ाрдордиे рдЖ рд╕рдХे рдХि рд╕рд░рдХाрд░ी рдзрди рдХा рдЙрдкрдпोрдЧ рд╡ाрд╕्рддрд╡ рдоें рдХिрд╕рдХे рд▓िрдП рдФрд░ рдХिрд╕ рдЙрдж्рджेрд╢्рдп рд╕े рдХिрдпा рдЧрдпा।
RTI рдХाрд░्рдпрдХрд░्рддा рдиे рд╕ाрдл рдХрд╣ा рд╣ै рдХि рдпрджि рдЗрд╕ рдоाрдорд▓े рдоें рдиिрд╖्рдкрдХ्рд╖ рдЬांрдЪ рдирд╣ीं рд╣ोрддी, рддो рдпрд╣ рд╕्рд╡ैрдЪ्рдЫिрдХ рдЕрдиुрджाрди рдирд╣ीं рдмрд▓्рдХि рд╢ाрд╕рдХीрдп рдзрди рдХी рдЦुрд▓ी рдмंрджрд░рдмांрдЯ рдХा рдЙрджाрд╣рд░рдг рдмрди рдЬाрдПрдЧा। рдЕрдм рджेрдЦрдиा рдпрд╣ рд╣ै рдХि рдХрд▓ेрдХ्рдЯрд░ рд╕्рддрд░ рдкрд░ рдЗрд╕ рдЧंрднीрд░ рд╢िрдХाрдпрдд рдкрд░ рдХिрддрдиी рдЧंрднीрд░рддा рд╕े рдХाрд░्рд░рд╡ाрдИ рд╣ोрддी рд╣ै, рдпा рдлिрд░ рдоाрдорд▓ा рдлाрдЗрд▓ों рдоें рджрдмा рджिрдпा рдЬाрддा рд╣ै।















